Ders-9) Python List (Listeler)-Tüm Liste Fonksiyonları

Farklı verilerin bir dizi hâlinde tutulduğu koleksiyonlara liste adı verilir. Daha önce int, float, string gibi veri türlerini öğrenmiştiniz. Bu veri tiplerini kullanarak tek bir veriyi tutabilirsiniz. Birden fazla veriyi sıralı ve değiştirilebilen bir yapıda tutmak için listeler kullanılır. Listeler ile farklı veri tiplerini tutabilirsiniz. Python programlama dilinde listeler iki köşeli parantez ile tanımlanmaktadır.
Örnek :

ilk_liste=[“Ankara”, 312, 0.6]
print(ilk_liste)

Liste veri tipi için tanımlanan ilk liste incelendiğinde sırasıyla string, integer ve float tiplerinin bir arada kullanıldığı görülmektedir. Üç elemanı olan bu listeyi yazdırmak için daha önce kullanılan print() fonksiyonunu kullanmanız gerekmektedir.

Not: Bu örneğin liste veri tipinde olduğunu doğrulamak için type fonksiyonu kullanılabilir. type(ilk_liste) kod satırı çalıştırıldığında ekran çıktısı <class ‘list’> olacaktır.

İndeks kullanımı
Liste içindeki elemanlara erişmek için ilgili elemanın indeksi kullanılır. Bazı kaynaklarda indis olarak da karşınıza çıkabilir. İlk elemanın indisi her zaman 0 (sıfır) olarak kabul edilir.

sehirler=[“Ankara”, “Bursa”, “Çanakkale”, “Denizli”, “Eskişehir”]

Şehirler isimli listenin ilk elemanı olan “Ankara”, indeksi sıfır olan elemandır. Aşağıdaki tabloda indeksleri ve değerleri bir arada görebilirsiniz.

Örnek: İndeksi 2 olan elemanı ekrana yazdırınız

sehirler=[“Ankara”, “Bursa”, “Çanakkale”, “Denizli”, “Eskişehir”]
print(sehirler[2])

Not: Bu örnekte indeksi 2 olan eleman Çanakkale değeridir. İlk elemanın indeksinin 0(sıfır) olduğunu unutmayınız.

Listelerde indekslerle birlikte iki nokta (:) operatörü kullanılarak istenilen elemanlara ulaşılabilir. Bu işlem için liste[başlangıç indeksi:bitiş indeksi] yapısı kullanılır.

asal_sayilar=[2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23]
print(asal_sayilar[1:4])

Bu örnekte indeksi 1 olan elemandan başlayarak indeksi 4 olan elemana (4 dâhil değil) kadar ekrana yazdırır. Dolayısıyla ekran çıktısı [3, 5, 7] olacaktır.

asal_sayilar=[2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23]
print(asal_sayilar[5:])

Ekran Çıktısı:
[13, 17, 19, 23]
Buradaki kullanımda dikkat edilirse başlangıç olarak 5 indeksi verilip bitiş indeksi ise verilmemiştir. Bu kullanımda indeksi 5 olan elemandan başlayarak son elemana kadar yazılır.

asal_sayilar=[2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23]
print(asal_sayilar[0:6:2])

Ekran Çıktısı:
[2, 5, 11]
Bu kullanımda ise sırasıyla başlangıç indeksi, bitiş indeksi ve atlama değeri verilmiştir. Yani 0. indeksten başlayarak 6. indekse kadar ikişer artarak ekrana yazdırılır.

Listenin uzunluğu

Listelerin eleman sayısına ulaşmak için İngilizce uzunluk anlamına gelen length kelimesinin kısaltması olan len() fonksiyonu kullanılır.
Örnek :
sayi=[20, 40, 60, 80]
print(len(sayi))

Yukarıdaki kodlar çalıştırıldığında dizinin eleman sayısı bulunur. Dizide 4 eleman bulunmaktadır.

in operatörü:

Bir elemanın listede olup olmadığını kontrol eder. Eleman listede var ise True yok ise False çıktısını üretir.

renkler=[“mavi”, “yeşil”, “kırmızı”, “mor”]
print(“mavi” in renkler)

Ekran Çıktısı:
True

Listelerin Fonksiyonları

Liste veri tipinde kullanılabilecek bir dizi fonksiyon bulunmaktadır.

Fonksiyonları denemek için aşağıdaki gibi bir liste oluşturunuz.
donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
print(donanim)

1. Append:

Listenin sonuna eleman eklemek için kullanılır.
Örnek : Listenin sonuna “bellek” elemanını ekleyiniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.append(“bellek”) #burada append fonksiyonu ile eleman eklenmiştir.
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’, ‘bellek’]


2. Extend:

Listeleri birleştirmek için kullanılır. Kullanımı aşağıdaki gibidir:
Örnek : donanim isimli liste ile yazilim isimli listeyi birleştiriniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
yazilim=[“işletim sistemi”, “web tarayıcı”]
donanim.extend(yazilim) #burada extend fonksiyonu ile listeler birleştirilmiştir.
print(donanim)


Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’, ‘işletim sistemi’, ‘web tarayıcı’]
Önemli Not: Birleştirmek için extend fonksiyonu gibi + operatörü de kullanılabilir. Aşağıdaki örnek çalıştırıldığında aynı çıktıyı elde edebilirsiniz.

Örnek : donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]

yazilim=[“işletim sistemi”, “web tarayıcı”]
print(donanim+yazilim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’, ‘işletim sistemi’, ‘web tarayıcı’]

3. Insert:

Listenin belirtilen konumuna (indeksine) eleman eklemek için kullanılır.
Örnek : Listede indeksi 2 olan konuma tarayıcı değerini ekleyiniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.insert(2, “tarayıcı”) #indeksi 2 olan konuma tarayıcı eklenmiştir.
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘tarayıcı’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]
Hatırlatma: Liste konumunu belirleyen indeks 0’dan başlar. Bu nedenle 0-yazıcı, 1-klavye, 2-işlemci’dir. Dolayısıyla tarayıcı değeri 2-işlemci değerinin hemen önüne eklenmiştir.

4. Remove:

Listenin içindeki değeri verilen elemanı siler.
Örnek : Listedeki klavye elemanını siliniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.remove(“klavye”) #değeri klavye olan eleman silinmiştir.
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]
Önemli Not: Liste içindeki herhangi bir eleman indis numarasına göre de silinebilir. Yukarıdaki örnekte klavye elemanını indis kullanarak siliniz. Örnek çalıştırıldığında aynı çıktıyı elde edebilirsiniz.


Örnek : donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]

donanim.remove(donanim[1]) #indis numarası 1 olan eleman “klavye” silinmiştir.
print(donanim)Ekran çıktısı: [‘yazıcı’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]
Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]

5. Pop:

Listede belirtilen konumdaki (indeks) elemanı siler.
Örnek : indeksi 3 olan elemanı siliniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.pop(3)
print(donanim)


Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘işlemci’, ‘sabit disk’]
Önemli Not: pop fonksiyonu ile indeks belirtilmezse son eleman silinir. donanim.pop() yazılırsa son elema olan sabit disk silinir.

6. Clear:

Listenin tüm elemanlarını siler ve boş bir liste ortaya çıkarır.
Örnek : Listenin tüm elemanlarını siliniz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.clear()
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [ ]


7. Index:

Bir elemanın listedeki konumunu bulur.
Örnek : Listedeki “sabit disk” elemanının indeksini bulunuz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
print(donanim.index(“sabit disk”))

Ekran Çıktısı: 4

8. Count:

Listede belirtilen elemandan kaç adet olduğunu bulur.
Örnek :Listenin en sonuna bir tane daha klavye elemanı ekleyiniz ve count ile kaç tane klavye elemanı olduğunu bulunuz.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”, “klavye”]
say=donanim.count(“klavye”)
print(say)


Ekran Çıktısı: 2
Bu örnekte say isimli bir değişken tanımlanmış ve count fonksiyonu ile kaç adet klavye kelimesi olduğu bulunmuştur.

9. Sort:

Listenin içindeki elemanları sıralar. Burada liste elemanlarının string, int vb. veri tiplerine uygun olarak sıralanacağı unutulmamalıdır.
Örnek : donanim listesini sıralayınız.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.sort()
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘bellek’, ‘işlemci’, ‘klavye’, ‘sabit disk’, ‘yazıcı’]
Sıralamanın küçükten büyüğe değil de tam tersi olması için reverse=True parametresi verilebilir. İlgili kod satırını donanim.sort(reverse=True) şeklinde değiştirerek deneyiniz.

10. Reverse:

Listeyi sondan başa doğru yani ters yazar.
Örnek : donanim listesini ters bir şekilde yazdırınız.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
donanim.reverse()
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘sabit disk’, ‘bellek’, ‘işlemci’, ‘klavye’, ‘yazıcı’]

11. Copy:

Listeyi yeni bir liste olarak kopyalar.
Örnek : donanim listesini yeni_donanim listesine kopyalayarak ekrana yazdırınız.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
yeni_donanim=donanim.copy()
print(yeni_donanim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘işlemci’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]

12. Del:

indeksi verilen elemanı siler. Pop fonksiyonuna benzer bir fonksiyon olmasına rağmen kullanımı farklıdır.
Örnek : indeksi 2 olan elemanı silerek listeyi ekrana yazdırınız.

donanim=[“yazıcı”, “klavye”, “işlemci”, “bellek”, “sabit disk”]
del donanim[2]
print(donanim)

Ekran Çıktısı: [‘yazıcı’, ‘klavye’, ‘bellek’, ‘sabit disk’]
Önemli Not: pop, remove ve del fonksiyonları silme işlemi yapar. remove fonksiyonunda verilen değer silinirken pop ve del fonksiyonlarında verilen indekse göre silme işlemi yapılır. pop ve del fonksiyonlarının yazılışı farklıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir